Từ Wikipedia

Người dịch: Ngô Minh Tuấn


Tên: Karl Marx
Năm sinh: 05/05/1818 (Trier, Phổ)
Năm mất: 14/03/1883 (London, Vương quốc liên hiệp Anh)
Trường phái/truyền thống: Chủ nghĩa Marx
Sự quan tâm chính: Chính trị, kinh tế học, đấu tranh giai cấp.
Những điều đáng chú ý: Đồng sáng lập (cùng Engels) ra chủ nghĩa Marx, sự chuyển nhượng và sự khai thác người công nhân, Tuyên ngôn Cộng sản, bản, quan niệm quy vật về lịch sử.
Bị ảnh hưởng: Kant, Hegel, Feuerbach, Stirner, Smith, Ricardo, Rousseau, Goethe, Fourier
Ảnh hưởng đến: Luxemburg, Georg Lukacs, Antonio Gramsci, Sartre, Debord, trường phái Frankfurt , Negri, và nhiều người khác nữa…

Karl Heinrich Marx (05/05/1818 – 14/03/1883) là một nhà triết học, nhà kinh tế chính trị học và là một nhà cách mạng người Phổ. Marx lưu tâm đến một dải rộng lớn các vấn đề; ông nổi tiếng nhất về những phân tích của mình về lịch sử, tổng kết lại trong dòng mở đầu phần giới thiệu của Tuyên ngôn Cộng sản (1848):Lịch sử của mọi xã hi tồn tại cho đến nay là lịch sử của những cuộc đấu tranh giai cấp.” Marx tin rằng chủ nghĩa bản nhất định sẽ bị thay thế bởi chủ nghĩa xã hội và sau nữa là chủ nghĩa cộng sản.

Marx vừa là một nhà nghiên cứu vừa là nhà hoạt động chính trị, thường được coi là cha đẻ của chủ nghĩa cộng sản. Đôi khi, ông lập luận rằng sự phân tích về chủ nghĩa tư bản của ông cho thấy rằng chủ nghĩa tư bản đã quy định trước sự kết thúc của nó do những vấn đề không thể giải quyết được tồn tại trong lòng nó:

Sự phát triển của công nghiệp hiện đại, do đó, dưới bước tiến của nó đập tan cái nền tảng tận cùng trên đó giai cấp tư sản sinh sôi và tiếm đoạt của cải. Do đó cái mà giai cấp tư sản tạo ra, trên hết, chính là mộ huyệt của bản thân nó. Sự thất bại của nó và sự chiến thắng của giai cấp vô sản đều không thể tránh được.

_ (Tuyên ngôn Cộng sản)

Lần khác, ông lại nói rằng chủ nghĩa tư bản sẽ bị kết liễu bởi cuộc chiến đấu có tổ chức của giai cấp công nhân quốc tế: “Chủ nghĩa cộng sản đối với chúng ta không phải là một trạng thái được thiết lập ra, một ý niệm theo đó thực tế (sẽ) điều chỉnh bản thân trở nên thích hợp với. Chúng ta gọi chủ nghĩa cộng sản là sự vận động thực tế thủ tiêu trạng thái hoàn cảnh hiện thời. Những điều kiện của sự vận động này là kết quả của những cơ ngơi hiện tồn.” (từ Hệ tư tưởng Đức”)

Mặc dù vào thời gian ông sống, Marx là một hình ảnh khá mờ nhạt, những tư tưởng của ông bắt đầu gây ra những ảnh hưởng lớn đến phong trào công nhân không lâu sau khi ông mất. Ảnh hưởng này lại càng thêm mạnh mẽ bởi sự chiến thắng của những người Bolshevik Marxist ở Nga trong cuộc Cánh mạng tháng 10, và trong diễn biến của thế giới thế kỷ XX chỉ có một vài vùng trên thế giới là không cảm thấy biết ơn những tư tưởng của Marx. Mối quan hệ của Marx với “Chủ nghĩa Marx” là điều đang còn gây tranh cãi. Trong khi có một số người tranh luận rằng những tư tưởng của ông đã bị mất uy thế, chủ nghĩa Marx vẫn còn có ảnh hưởng trong giới hàn lâm và các giới chính trị. Trong cuốn sách ““Tư bản” của Marx” (2006), nhà viết tiểu sử Francis Wheen lập lại lời của David McLellan cho rằng do những tư tưởng của Marx không giành được thắng lợi ở phương Tây” …nó đã không trở thành một hệ tư tưởng chính thống và do đó là đối tượng của sự nghiên cứu nghiêm túc không bị ngăn trở bởi sự kiểm soát của chính phủ.”